Czy pieniądze skutecznie motywują do działania?

Wydaje się, lepszą motywacją do pracy niż pieniądze, jest tylko większa ilość pieniędzy. Badania naukowe wskazują jednak, że zależności pomiędzy pieniędzmi, a motywacją są znacznie bardziej złożone.

Nail Ferguson historyk ekonomii stwierdził niegdyś, „że gdy człowiek zaczął opisywać swoją działalność, nie robił tego, aby spisywać historię, poezję lub filozofię, lecz aby robić biznes”. I trzeba temu stwierdzeniu przyznać sporo racji. Najstarsze gliniane tabliczki pochodzą z Sumeru. Są niczym więcej niż zapisami księgowymi.

Można nawet posunąć się dalej i postawić tezę, że znaczna część postępu cywilizacyjnego odbyła się po to, by mnożyć bogactwo. Systemy miar i matematyka potrzebne były w pierwszym rzędzie po to, żeby uprawiać handel. Prawo Archimedesa zostało odkryte tylko z tego powodu, że pewien złotnik z Syrakuz chciał oszukać króla  Hierona II  na kruszcu.

Intuicja podpowiada, że pieniądz jest kluczem otwierającym najwięcej drzwi na świecie. I że nic nie jest w stanie nas skuteczniej zmotywować do działania niż pieniądze. Do pracy przecież chodzimy po to, by zarabiać . Ma to dla nasz tak duże znaczenie, że nawet dzieci chętnie podpytujemy o to kim chcą być w przyszłości. Inaczej mówiąc, pytamy w jaki sposób chcą zarabiać pieniądze. Znaczną rolę przywiązujemy do edukacji, która ma zapewnić dobre źródło utrzymania.

Należałoby do tego dodać powszechną narrację o narastającym konsumpcjonizmie i mamy gotowy obraz człowieka, który wstaje rano tylko po to, by zarabiać i wydawać pieniądze.

A może z pieniędzmi sprawa nie jest taka oczywista?

Jednak jak się okazuje intuicja i powszechne przekonania nie są zgodne z tym, co na temat motywowania przy użyciu pieniędzy ma do powiedzenia nauka. Okazuje się bowiem, że związek między pieniędzmi, a motywacją do działania nie jest tak silny jakby można przypuszczać. Sama płaca okazuje się nie być wystarczająco silnym motywatorem. Nawet jeśli pozwolimy ludziom samodzielnie ustalać wysokość swojej pensji nie musi to oznaczać, że znacząco wzrośnie ich zadowolenie z wykonywanego zajęcia.

Do takich właśnie wniosków doszedł zespół  badawczy Tima Judge’a. Przeprowadził on analizę badań dotyczących motywacji do pracy. Przeanalizowali oni ponad dziewięćdziesiąt badań przeprowadzonych na przestrzeni 120 lat. Dzięki temu zebrali potężny zbiór danych. Dość wspomnieć tylko, że łączna suma osób opisywanych przez te badania to ponad 15 000. W badaniach tych oznaczono 115 różnych czynników wpływających na motywację do pracy.

Wyniki analizy były zaskakujące. Wskazywały bowiem, że pieniądze w znikomym stopniu wpływają na satysfakcję z pracy. Pracownicy zarabiający znacznie powyżej przeciętnej wcale nie deklarowali większego zadowolenia z wykonywanego zajęcia, niż ci, którzy zarabiali średnio, czy nawet słabo.

70% ludzi nie angażuje się w swoją pracę

Wnioski takie potwierdza również badanie przeprowadzone w roku 2011 przez instytut Gallupa. Z pośród ponad dwóch tysięcy przepytanych osób 70% przyznało, że nie angażuje się w pracę lub nie czuje się emocjonalnie związana z pracą. Co ciekawe, według badania, najmocniej angażują się w swoją pracę osoby przed 30 i po 60 roku życia. Silny wpływ na motywację do pracy ma również wysoki poziom wykształcenia. Nie znaleziono jednak żadnej korelacji pomiędzy poziomem otrzymywanych dochodów, a skłonnością do silnego angażowania się w pracę.

Szukaj tego co w środku nie tego, co na zewnątrz

Na czym więc polega kłopot z pieniędzmi jako z czynnikiem, który ma nas skłonić do działania? Skoro pieniądze okazują się nie skuteczne nawet tam gdzie spędzamy czas właśnie po to, by zarabiać pieniądze, to coś zadaje się mocno postawione na głowie. Oznacza to bowiem, że kierując się pieniędzmi nie jesteśmy wstanie ani efektywnie pracować, ani oszczędzać, ani dbać o wyrabianie w sobie dobrych nawyków finansowych.

Z pomocą w zrozumieniu istoty sprawy przychodzą badania Yoon Jik Cho i Jamesa Perry’ego. Przebadali oni grupę 200 000 amerykańskich pracowników sektora publicznego i doszli do wniosku, że znacznie silniejszym bodźcem niż pieniądze jest motywacja wewnętrzna.

Przy czym zaznaczają oni, że można zarysować silny podział na tych ludzi, których głównie motywują pieniądze i tych którzy odczuwają satysfakcję z pracy dzięki motywacji wewnętrznej. I to właśnie ta druga grupa według naukowców pracuje bardziej efektywnie i odczuwa większą satysfakcję z pracy. Dzieje się tak, ponieważ ludzie skoncentrowani w głównej mierze na powieszaniu swojego dochodu będą skupiać się nie na podnoszeniu efektywności pracy, ale na coraz wyższych zarobkach. Przy czym nie istnieje taki poziom zarobków, który okazałby się dla nich w pełni satysfakcjonujący.

Praktyczne wnioski

Jakie są praktyczne wnioski z takich badań? Można je streścić jednym zdaniem wyjętym z Tadeusza Kotarbińskiego „Chodzi o to, aby człowiek z ochotą robił to, co robić musi, by tego, co robić musi, nie robił tylko dlatego, że musi, by to, co robić musi, robił z pełnym upodobaniem i oddaniem. „

Jeśli jesteś pracodawcom szukaj pracowników, których zainteresowania i pasje są zgodne z zakresem obowiązków ( a więc nie koniecznie takich, którzy wcześniej wykonywali tego typu zajęcie dla pieniędzy).

Jeśli planujesz zmianę pracy, pamiętaj by szukać takiej, którą masz szansę polubić. Pieniądze bowiem nie koniecznie muszą działać na Ciebie jako dobry bodziec do działania. Jeśli wykonujesz zajęcie, którego nie lubisz żadne pieniądze tego nie zmienią.

Chcesz pracować efektywniej? Siły szukaj w sobie, nie w pieniądzach, które wpłyną na konto. Zadaj sobie kilka pytań. Co jest ważne w pracy? Dlaczego chcę pracować efektywniej? Co się stanie gdy moja motywacja do pracy nie wzroście? Co sprawia mi przyjemność w pracy?

Chociaż pokaźna suma w portfelu nikomu jeszcze nie zaszkodziła.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *